SERVİKS (RAHİM AĞZI) KANSERİ

SERVİKS (RAHİM AĞZI) KANSERİ

Serviks kanseri tüm  dünyada kadınlarda  en sık görülen kanserler arasında meme kanserinden sonra 2.  sırayı alır. Ama ileri evre rahim ağzı kanserleri malesef aralarında en ölümcül risk taşıyandır.Ancak son yıllarda serviks kanserlerinin erken dönemde yakalanmasını sağlayan PAP smear  tarama testinin yaygınlaşması ile bu risk giderek düşmektedir.PAP smear testi sayesinde erken dönem yakalanan serviks kanserlerinde  5 yıllık  sağ kalım oranları %92 dir. Düzenli yapılan PAP smear taramaları ile vakalar zaten kansere dönüşmeden önceki  aşamada  yakalanmakta ve gerekli tadaviler yapılarak kanser önlenmektedir.Ayrıca  serviks  kanserinde en büyük  risk  faktörü olan yüksek riskli HPV  virüsüne karşı  geliştirilen aşıların da katkısı büyüktür.

 

RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR

  • HPV virüsü ile enfekte olmuş kadınlar
  • Erken yaşta (18 yaş altı) ilk cinsel  ilişkisinde bulunan kadınlar
  • Birden fazla cinsel partneri bulunan  kadınlar
  • Sigara içenler
  • Bağışıklık sistemi herhangi bir nedenle  zayıf olan kadınlar(yetersiz beslenme, stres, bazı hastalıklar nedeniyle kullanılan bağışıklık  baskılayıcı "immünosupressif" ilaçlar, HIV enfeksiyonu "Aids" vb...
  • Düzenli olarak PAP smear yaptırmayan  ve prekanseröz (kanser öncüsü) hücre değişiklikleri  saptanamayan kadınlar

     BELİRTİLER  NELERDİR

 

  • Anormal vajinal kanamalar (cinsel ilişki sonrası kanama,menopoz sonrası  kanama,adet dönemleri  dışında  tekraralayıcı ara kanamalar vb.). Tabiki  bu türlükanamaların kanser dışında pek çok farklı sebebi de olabilir.Her anormal kanama kanser belirtisi olarak yorumlanmamalıdır.
  • Sulu, pembe,bazen kokulu olabilen fazla miktarda ve sürekli vajinal akıntı
  • İleri evre , diğer organlara yayılmış serviks kanseri olgularında ; halsizlik, iştahsızlık,kilo kaybı,kemik ağrıları,idrar yapamama,böbrek ağrıları, ödem vb ağır belirtiler.

 TEŞHİS  YÖNTEMLERİ  NELERDİR

 

  • Vajinal  muayene
  • PAP smear
  • Kolposkopi (rahim ağzının  özel mikroskop eşliğinde  gözlemlenmesi  ve gerekli  bölgelerden biopsi alınması )
  • Kesin tanı konmuş vakalarda ; ayrıntılı kan testleri,  tüm batın ultrasonografisi,akciğer grafisi,tomografi, MR,PET, ilaçlı böbrek filmi,gerekirse sistoskopi, kolonoskopi  vb yöntemlerle evrelendirme  yapılır.

 

TEDAVİ YÖNTEMLERİ NELERDİR

 

Kanserin teşhis konduğu andaki evresine göre cerrahi,kemoterapi  ve radyoterapi yöntemlerinden biri  veya hepsinin  kombinasyonu  şeklinde  olabilir.

 

 ÖNLEME  ve KORUNMA YÖNTEMLERİ  NELERDİR

 

Bireyin kendi kontrolünde olan risk faktörlerini azaltmak;

  • Genç yaşta (18 yaş altı) cinsel ilişkiden kaçınmak
  • Cinsel  ilişki sırasında prezervatif kullanmak ve partner sayısını azaltmak (güvenli cinsel ilişki)
  • Sigarayı bırakmak
  • Düzenli ve sağlıklı beslenmek,düzenli uyku,spor yapmak,stres yönetimi vb yaşam düzenlemeleri ile bağışıklık sistemini güçlü tutmak

Düzenli  jinekolojik muayene ve PAP smear taraması yaptırmak;

  • Cinsel olarak aktif bütün kadınlarda yıllık rutin olarak yapılmalıdır.Ancak bireysel risk faktörleri , kullanılan tarama yöntemler ve  test sonuçlarına göre  sıklık değişebilir. En uygunu doktorunuzun belirlediği sıklıkta kontrol yapılmasıdır.

HPV aşısı yaptırmak;

  • Rahim ağzı kanserlerinin %70-80 inden sorumlu olan tip16 ve tip 18 ,genital siğillerin %90 ından sorumlu olan tip6 ve tip 11 e karşı geliştirilmiş. dörtlü aşı uygun yaş  aralığında ,uygun dozda ve  ilk cinsel ilişki öncesi uygulandığında bu tip virüslerin yol açtığı kanserlere karşı tam koruma sağlar.

         HPV   VE  HPV  AŞISI  NEDİR

 

      HPV  direkt temas yoluyla bulaşan ve 100 den fazla türü  olan bir virüstür(Human Papilloma Virus)Yaklaşık 30 türü kadın genital sistem  hastalıklarından sorumludur.Yüksek riskli HPV türleri başta rahim ağzı kanseri olmak üzere onkojenik yani kansere yol açma potansiyeli olan virüslerdir.Düşük riskli HPV türleri ise genital siğillere yol açan türlerdir.

Yüksek riskli HPV türleri: 16, 18 başta olmak üzere 31,33,35,39,45,51,52,56,58,59,68,73,82

Düşük riskli HPV türleri: 6,11 başta olmak üzere 42,43,44,54,61,70,72,81

        Yüksek riskli HPV türleri  rahim ağzı kanseri dışında  çok daha düşük oranda görülmekle  birlikte Anal(makat) ve perianal kanser, vulvar kanser, vajınal kanser,penil kanser,orofarengea (ağız -boğaz) kanserlerinde de etkendir.

      Cinsel aktif  bireylerin yaklaşık %75 i hayatlarının bir döneminde HPV virüsü ile karşılaşmaktadır. Özellikle 30 yaşa kadar olan dönemde  vakaların %90 ında 1-3 yıl içinde bağışıklık sistemi tarafından virüs vücuttan elimine olmaktadır.Geriye kalan %10 luk  kesimde ilave olan diğer  risk faktörlerine göre  yaklaşık %4 kanser öncüsü lezyonlara, %1 oranında da kansere yol açar.

        Özet  olarak bu virüsün bulaşmış  olması bir facia  olarak algılanmamalıdır. Gerekli  tedbirler alınıp, düzenli tarama testleri yaptırıldığı takdirde korunmak mümkündür.Akciğer kanserinde de bilinen en büyük risk faktörü olan sigara herkeste  akciğer kanserine yol açmadığı gibi,her HPV ile enfekte olan da rahim ağzı kanseri olmayacaktır.Tabi ki  bu önlem alınmaması anlamına gelmez. İdeal  korunma yöntemi de virüsle hiç karşılaşmadan yapılan HPV aşısıdır.

 

        HPV AŞISI

 

         Rahim ağzında kanser öncüsü lezyonlarda ve kanser vakalarının %70-80 inde HPV tip 16 ve 18  saptanmıştr. Genital siğil (kondülom) vakalarının %90 ında da HPV tip 6-11 saptanmıştır. Dolayısıyla bu dört HPV türüne karşı geliştirilen dörtlü aşı  genital siğil ve rahim ağzı kanser vakalarının büyük bir çoğunluğunu önleyecektir. Uygun yaş  aralığında (9-25)  uygun  doz aralığında (0-2-6. ay)  ve  ilk cinsel temas öncesi yapıldığında  söz konusu virüs tiplerine bağlı siğil ve rahim ağzı kanserine karşı tam koruma sağlar. Tabi ki daha  düşük orandada olsa diğer  HPV tipleri ile de kanser gelişebileceği göz önünde bulundurulmalı ve rutin muayene ve taramalar ihmal edilmemelidir.

     Aşılama için 9-14 yaş aralığında kız ve erkek  çocuklara  2 doz halinde , 14 yaş üzerinde de  3 doz halinde önerilmektedir.İdeal olan 9-25 yaş aralığı ve ilk cinsel temas öncesi olmakla birlikte,   cinsel temas sonrası  ve 43 yaşa kadar da HPV taraması yapılmaksızın aşılama etkin bulunmuştur ve önerilmektedir. Aşının allerjik reaksiyonlar dışında bilinen ciddi yan etkisi yoktur, canlı veya ölü virüs içermez.

      Sağlıklı yaşamın temel kuralları olan, iyi beslenme, düzenli ve yeterli uyku, spor, sigara  içmemek, ideal kilo aralığında  kalmak ve tabi bunları yaparken  stres yapmamak ;))) da   sadece  genital kanserlerden değil   diğer kanser türleri ve kronik hastalıklardan korunmak  için gereklidir.

       Kanser  olurum  korkusuyla  gayet doğal ve insanca olan  isteklerimizi, keyif verici aktivitelerimizi tamamen bastırmak  değil, sınırlarını iyi çizmek ve  tedbirleri almak  önemlidir.Zarar  miktardadır sözünü de bu yüzden severim.

 

       Herkese  sağlıklı  ve keyifli günler dilerim...

       Dr. Günnur YÜCE

Test

Form Gönderimi

Tamam